ارتودنسی یکی از شاخههای تخصصی دندانپزشکی است که به تشخیص، پیشگیری و درمان ناهنجاریهای دندانی و فکی میپردازد. متخصص ارتودنسی پس از گذراندن دوره دندانپزشکی عمومی (۶ سال)، یک دوره تخصصی ۳ تا ۴ ساله را در دانشگاههای معتبر گذرانده و پس از امتحانات سخت و اخذ پایاننامه تخصصی، مدرک رسمی تخصص ارتودنسی را دریافت میکند. این متخصصان با مطالعه دقیق رشد فک و دندان، الگوهای بایت و تناسب صورت، بهترین برنامه درمانی را برای هر بیمار طراحی میکنند.
تفاوت اصلی متخصص ارتودنسی با دندانپزشک عمومی در عمق تخصص و تجربه است. دندانپزشک عمومی میتواند مشکلات ساده دندانی را درمان کند، اما تشخیص و درمان ناهنجاریهای پیچیده فکی و دندانی نیاز به تخصص ویژه دارد. متخصص ارتودنسی با استفاده از تجهیزات پیشرفته مانند اسکنرهای دیجیتال، عکسهای رادیوگرافی و مدلهای سهبعدی، تصویر دقیقی از وضعیت فک و دندانهای بیمار به دست میآورد و بر اساس آن طرح درمان اختصاصی تهیه میکند.
از جمله وظایف اصلی متخصص ارتودنسی میتوان به موارد زیر اشاره کرد: اصلاح نامرتبی دندانها، درمان فاصله بین دندانها، اصلاح مشکلات بایت مانند اوربایت و آندربایت، درمان جلو آمدگی یا عقب رفتگی فک، مدیریت رشد فکی در کودکان و نوجوانان و همچنین استفاده از ریتینرها برای حفظ نتیجه درمان. هر یک از این موارد نیاز به بررسی دقیق و برنامهریزی حرفهای دارد.
یکی از مزیتهای مراجعه به متخصص ارتودنسی، استفاده از روشهای نوین درمان است. امروزه علاوه بر براکتهای سنتی فلزی، روشهای مدرنی مانند ارتودنسی سرامیکی، ارتودنسی نامرئی با الاینرهای شفاف، ارتودنسی دیجیتال و حتی مینی اسکروها در دسترس هستند. متخصص ارتودنسی با توجه به شرایط بالینی بیمار، سن، شدت ناهنجاری و انتظارات فرد، بهترین روش را پیشنهاد میدهد.
بهترین زمان برای اولین مراجعه به متخصص ارتودنسی حدود ۷ سالگی است، زیرا در این سن میتوان رشد فکی کودک را ارزیابی و در صورت نیاز اقدامات پیشگیرانه انجام داد. البته درمان ارتودنسی محدود به سن خاصی نیست و بزرگسالان نیز میتوانند از مزایای آن بهرهمند شوند. در واقع، امروزه بسیاری از بیماران بزرگسال با روشهای نامرئی درمان میشوند که تقریباً در حین درمان دیده نمیشوند.